Net Addict verwijst zowel naar een klinisch probleem (overmatig gebruik van internet en schermen) als naar een ecosysteem van middelen voor professionals die dit probleem moeten aanpakken. De term circuleert in preventiebilanzen, HR-protocollen en verslavingsconsultaties, maar de operationele tools blijven verspreid en zijn vaak afgestemd op het grote publiek of jongere populaties.
Professionele hyperverbinding en psychosociale risico’s: wat de nieuwe richtlijnen veranderen
De convenant van doelstellingen en beheer 2023-2027 van de CNAM integreert expliciet de risico’s verbonden aan digitale technologie (overmatig schermgebruik, informatieoverload, hyperverbinding) in het kader van de preventie van psychosociale risico’s op het werk. Deze kaders openen de weg naar financiering van gerichte programma’s voor bedrijven en preventiediensten.
Aanvullende lectuur : Alles wat je moet weten over de professionele messaging van de academie van Straatsburg: complete gids en tips
In dezelfde periode heeft de Hoge Raad voor de Volksgezondheid aanbevolen om systematisch schermgebruik, ook buiten werktijd, op te nemen in de risicobeoordelingen binnen bedrijven. Het centrale punt: hyperverbinding verslechtert de slaap, de alertheid en verhoogt professionele fouten.
We zien een duidelijke kloof tussen deze institutionele richtlijnen en de realiteit op de werkvloer. De meeste preventietools voor verslavingen in bedrijven zijn nog steeds gericht op stoffen (alcohol, cannabis, medicijnen). Gedragsverslavingen gerelateerd aan schermen beschikken nog niet over gestandaardiseerde evaluatietools die door een bedrijfsgezondheidsdienst kunnen worden gebruikt.
Ook interessant : Alles wat je moet weten over vloeibare voorbereidingen voor een coloscopie
Om toegang te krijgen tot de informatie over Net Addict in een professionele context, moet men de middelen gericht op werknemers (zelfevaluatie, luisterlijnen) onderscheiden van die welke de preventiemedewerker of manager daadwerkelijk ondersteunen.
Gedragsverslavingen aan schermen in bedrijven: beperkingen van de huidige systemen
Het netwerk Présanse heeft sinds 2023 een toename van specifieke ondersteuningsverzoeken opgemerkt met betrekking tot problematisch schermgebruik in preventiebilanzen. Smartphones, sociale media, online games: deze meldingen nemen toe terwijl de interne protocollen ze niet dekken.
Het onderliggende probleem is structureel. De preventiesystemen voor verslavingen in de professionele omgeving zijn opgebouwd rond het gebruik van psychoactieve stoffen. Het regelgevend kader (interne regels, recht op terugtrekking, verplichting tot veiligheid van de werkgever) is goed toepasbaar op alcohol of cannabis, maar biedt geen duidelijke hefboom voor een werknemer wiens compulsief smartphonegebruik zijn prestaties of mentale gezondheid verslechtert.
Wat ontbreekt in de toolbox van de preventiemedewerker
- Geverifieerde detectie-instrumenten voor schermverslavingen bij actieve volwassenen, verschillend van die voor adolescenten of klinische populaties
- Korte trainingsmodules, integreerbaar in jaarlijkse preventieplannen, die hyperverbinding behandelen zonder het te reduceren tot een probleem van individuele wilskracht
- Meetbare indicatoren om de effectiviteit van een digitale preventieactie in het unieke document voor risicobeoordeling (DUERP) te evalueren
- Een verduidelijkt juridisch kader over de grens tussen recht op ontkoppeling en verplichting tot preventie van verslavend gedrag
Verschillende beroepsgroepen experimenteren met pilotprogramma’s, maar we hebben nog geen geconsolideerde ervaringen op nationaal niveau.
Net Addict-middelen voor professionals: sorteren op gebruik
De term “Net Addict” dekt een breed scala aan inhoud. Voor een preventieprofessional of HR-manager moet de sortering plaatsvinden op basis van drie criteria: wetenschappelijke betrouwbaarheid, toepasbaarheid in een professionele context en regelmatige updates.
Hulpmiddelen gericht op diagnose en ondersteuning
Platforms zoals Addict’Aide bieden evaluatiepaden en een directory van hulpstructuren aan. De sectie “Addict’Aide Pro” richt zich specifiek op verslavingen in de professionele omgeving. Drogues Info Service (0 800 23 13 13) blijft de referentielijn voor noodsituaties of doorverwijsverzoeken, ook voor gedragsverslavingen.
Onderwijsmiddelen over digitale technologie en schermen bestaan (regionale toolboxen, richtlijnen), maar zijn voornamelijk ontworpen voor professionals in het onderwijs of de kinderopvang. Hun aanpassing aan de bedrijfswereld vereist een contextualiseringswerk dat tot nu toe door weinig structuren is uitgevoerd.
Regelgevende monitoring en nieuws
De HAS heeft in 2025 een aanbeveling voor goede praktijken gepubliceerd over het gebruik van psychoactieve stoffen in de professionele omgeving. Een belangrijke les: het uitoefenen van een beroep biedt een relatieve bescherming tegen verslavingen, waarbij werkzoekenden meer risico lopen. Deze vaststelling nuanceert de “alles-preventief” benadering in bedrijven en nodigt uit om de werkelijk risicovolle populaties te targeten.
Integratie van Net Addict-preventie in de DUERP: operationele aanpak
Het unieke document voor risicobeoordeling is de meest concrete hefboom om de kwestie van digitale verslavingen te verankeren in het preventiebeleid van een bedrijf. We raden aan om hyperverbinding te behandelen als een volledig psychosociaal risicofactor, net zoals werkdruk of relationele conflicten.
In de praktijk betekent dit dat er in de DUERP een regel moet worden toegevoegd voor problematisch digitaal gebruik, met observeerbare indicatoren: frequentie van verzoeken buiten werktijd, meldingen door managers, resultaten van vragenlijsten over de kwaliteit van leven op het werk met betrekking tot ontkoppeling.
De moeilijkheid ligt in de drempel. In tegenstelling tot alcohol, waar er consumptiegrenzen bestaan, is er geen klinisch consensus over het aantal uren schermgebruik vanaf wanneer het gebruik pathologisch wordt bij volwassenen. De preventiemedewerker moet zich dus baseren op de functionele gevolgen (slaapstoornissen, fouten, isolement) in plaats van op een kwantitatieve maat.
Deze afwezigheid van een genormeerde drempel bemoeilijkt ook de training van managers. Het herkennen van een collega in een staat van dronkenschap is een kwestie van directe observatie. Het identificeren van compulsief smartphonegebruik vereist aandacht voor zwakke signalen over meerdere weken, iets wat de traditionele preventietrainingen nog niet onderwijzen.
De preventie van digitale verslavingen in bedrijven wordt opgebouwd door iteraties, zonder een kant-en-klaar model. De professionals die zich hier nu voor inzetten, dragen bij aan de structurering van een veld dat over enkele jaren waarschijnlijk over stevigere referentiekaders zal beschikken.